KÜRT TOPLUMUNU YIKAN SİSTEM
,
YORUM-ANALİZ / M.SALİH GEÇKEN
vanradikal@hotmail.com -
Kürt toplumunun en güçlü değerlerinden biri aile yapısıdır. Anneye, eşe, kız kardeşe ve aile bağlarına verilen önem, bu toplumun tarihsel ve kültürel hafızasında güçlü bir yere sahiptir. Bu nedenle aile yapısını doğrudan etkileyen her siyasi ve sosyal modelin, Kürt toplumunu dönüştürmek için hayata geçirilen bir proje olduğu kanısı yabana atılmamalı.
Son yıllarda DEM Parti çizgisinde uygulanan eş başkanlık sistemi bu tartışmaların merkezinde yer almaktadır. Dışarıdan bakıldığında kadın temsili ve siyasal katılım başlığıyla savunulan bu modelin, sahada aynı karşılığı bulmadığı görülmektedir. Özellikle toplumun geleneksel aile yapısı ve hassasiyetleri dikkate alındığında, eş başkanlık sistemine yönelik içerden de ciddi eleştiriler yükselmektedir.
Konuştuğumuz birçok kişi, teorik olarak kadınların eş başkanlık sisteminde yer almasına karşı olmadığını söylese de söz konusu kendi eşi, kız kardeşi ya da annesi olduğunda bu görevlere sıcak bakmadığını ifade etmektedir. Karşı tarafa güvenilmiyor. Bu durum, eş başkanlık sisteminin toplumda tam anlamıyla benimsenmediğini ve özellikle aile yapısı üzerinden ciddi bir gerilim alanı oluşturduğunu göstermektedir. Söz konusu kendi yakını olunaca eş başkanlık sistemine karşı çıkan erkekerin örgüt tarafında tehti edildiği iddiası doğrudur.
DEM Parti’ye oy veren ya da bu siyasi çizgiye yakın duran bazı erkeklerin dahi, kendi yakınlarının eş başkanlık gibi görevlerde yer almasına karşı çıkması, meselenin yalnızca siyasal değil, aynı zamanda sosyolojik bir kırılma alanı olduğunu ortaya koymaktadır.
Tekrar edecek olursak, yakınlarının eş başkanlık sistemine dahil idelmesine karşı çıkan erkeklerin örgüt tarafından tehdit edildiği bir çok kişi tarafından ifade edilmektedir.
Eş başkanlık sisteminin bazı ailelerde huzursuzluklara, evliliklerde sorunlara, aile içi tartışmalara ve boşanmalara neden olduğu yönündeki iddialar da dikkatle değerlendirilmelidir. Bu eleştirilerin eş başkanlık sistemin uygulandığı çevrelerden geliyor olması, tepkiyi anlamak açısından oönemlidir.
Afrike ülkelerin de bile benzeri yaygın olmayan bu modelin, Kürt toplumunun aile yapısı üzerinde nasıl sonuçlar doğurduğu zamanla daha net görülecektir.
Kadınların siyasette, sosyal hayatta ve karar alma süreçlerinde yer alması değerli olsa da eş başkanlık sisteminin aileyi, toplumsal dokuyu ve yerel kültürel hassasiyetleri zorlayan bir siyasal mühendislik anlayışıyla yapılması, Kürt Aile yapısını derinden sarsmıştır.
Benimde aralarında olduğum çevre, eş başkanlık sisteminin Kürt toplumunu dönüştürmek ve geleneksel aile yapısını zayıflatmak amacıyla bilinçli şekilde geliştirildiğini savunmaktadır. Bu düşüncenin şu an o yapıyı destekleyen sosyolojiden farklı eleştirilerle gelmesi geç kalınmış bir hakikati ortaya çıkarmaktadır.
Toplumları dönüştürmenin en etkili yollarından biri aile yapısına sinsice müdahale etmektir. Kadın üzerinden aileyi çatıştıran, kadın ve erkeği kutuplaştıran, kültürel ve yerel değerleri yok sayan sosyal mühendislik modellerin sorgulanması da doğal bir haktır.
Sonuç olarak eş başkanlık sistemi, Kürt toplumuna uygun olmayan ve Kürt aile dokusuna uymayan dışardan dayatılmış yıkıcı bir projedir. Aile yapısına ve kültürel yapıya ciddi anlamda kötülük yapmıştır. İçerden gelen eleştiriler, eş başkanlık sisteminin Kürt toplumunda yarattığı olumsuz etkiyi göstermektedir.
Aile yapısı derinden sarsılan ve aile içi ilişkileri çatışma alanına dönüştürülen Kürt toplumunun geleceğinin daha da olumsuz etkilenebileceği öngörülmektedir. Bu sürecin en önemli nedenlerinden birinin ise, toplumsal dokuyla derinden sarsan eş başkanlık sistemidir.
DEM Parti'de kadınların erkeklerden daha etkin olduğu iddiası da özünde bir eleştiri gibi duruyor.
