Asıl Sorun Fiziksel Sorun Değil Algısal Körlüktür.
.
Doç. Dr. Mengi: Asıl Sorun Fiziksel Değil, Algısal Körlük
Tutku Radyo’da Osman Turgut’un hazırlayıp sunduğu programa konuk olan Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Özel Eğitim Bölüm Başkanı Doç. Dr. Abdurrahman Mengi, 7–14 Ocak Beyaz Baston Görme Engelliler Haftası kapsamında Van’da gerçekleştirilen etkinlikler hakkında önemli açıklamalarda bulundu.
Dünya'da bu hafta boyunca görme engellilere yönelik her gün farklı bir program düzenlendiğini belirten Mengi, bu etkinliklerin temel amacının toplumsal farkındalık oluşturmak ve kamu kurumlarının engellilere yönelik hizmet kapasitesini geliştirmek olduğunu söyledi.
Van’da gerçekleştirilen programa da değinen Mengi, Van Büyükşehir Belediyesi Engelli Hizmetleri Daire Başkanlığı, Eğitim Kültür ve Sanat Federasyonu ile Edremit Kızılay iş birliğinde, görme engellilere yönelik faaliyet yürüten üç sivil toplum kuruluşunun katılımıyla anlamlı bir etkinlik düzenlendiğini ifade etti. Programda görme engelli bireylerle bir araya gelinerek taleplerinin dinlendiğini belirten Mengi, Eğitim Kültür ve Sanat Federasyonu’nun da çeşitli öneriler sunduğunu ve ilerleyen süreçte ortak programlar yapılması yönünde karar alındığını söyledi.
Dünya Sağlık Örgütü’nün görme engelini “işlevsel bir engel” olarak tanımladığını hatırlatan Mengi, Van’da faaliyet gösteren Altı Nokta Körler Derneği üyelerinin tanımlamalara takılmadığını, “kör” ifadesinden rahatsız olmadıklarını ve kapasiteleri ile yapabilirliklerine odaklandıklarını vurguladı.
Görme engelli bireylerin en büyük sorunlarından birinin erişilebilirlik olduğunu ifade eden Mengi, engelli yolu olarak bilinen sarı çizgilerin engelli olmayan vatandaşlar tarafından sıklıkla işgal edildiğini söyledi. Esnafın tezgâh açması ya da araç park edilmesi nedeniyle görme engellilerin günlük yaşamda ciddi zorluklar yaşadığını belirtti. Bu tür sorunların üniversite kampüslerinde bile yaşandığını dile getiren Mengi, farkındalık eksikliğinin eğitim düzeyiyle her zaman doğru orantılı olmadığını vurguladı.
Kamu hizmeti sunan birçok binanın görme engellilerin erişimine uygun olmadığını söyleyen Mengi, bazı hastanelerde, okullarda ve belediye binalarında asansör dahi bulunmadığını ifade etti. Ulaşım alanında da ciddi sorunlar yaşandığını belirten Mengi, görme engelli bireylerin toplu taşıma araçlarının geldiğini fark edemediğini, sesli uyarı sistemi olmadığı için duraklarını kaçırabildiklerini ve zaman zaman araçlara alınmadıklarını dile getirdi. Toplu taşıma araçlarında duraklara ilişkin sesli uyarı sistemlerinin mutlaka hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Van Valiliği’nin talimatıyla başlatılan öğrenciler arasında göz tarama uygulamasını çok faydalı bulduğunu ifade eden Mengi, erken teşhisin büyük önem taşıdığını ve bu uygulamanın süreklilik kazanması gerektiğini belirtti. Ailelere de büyük sorumluluk düştüğünü vurgulayan Mengi, göz sağlığı konusunda ailelerin daha bilinçli olması gerektiğini söyledi.
Van’da engellilerin eğitimi konusunda ciddi sorunlar yaşandığını dile getiren Mengi, özellikle görme engellilere yönelik müstakil bir okulun bulunmadığını belirtti. Sınıf düzeyinde bazı uygulamalar olsa da eğitim çağındaki tüm görme engelli bireylerin eğitime erişiminin sorunlu olduğunu ifade etti. Görme engelli öğrencilerin kayıt yaptırdığı okullarda yeterli uzmanlık bulunmadığını, öğretmenlerin bu alanda donanımlı olmamasının eğitimi zorlaştırdığını söyledi.
Üniversite düzeyinde de benzer sorunların yaşandığını belirten Mengi, eğitim materyallerinin Braille alfabesiyle sunulmamasının ciddi bir eşitsizlik yarattığını ifade etti. Görme engelli öğrencilerin, erişemedikleri materyaller üzerinden sınava tabi tutulmasının açık bir haksızlık olduğunu vurguladı. Din hizmetleri alanında Braille kitaplara ulaşımın nispeten mümkün olduğunu ancak Millî Eğitim alanında ciddi eksiklikler bulunduğunu dile getirdi. Van’da yalnızca bir görme engelli öğretmenin ve bir görme engelli sınıfının bulunduğunu da sözlerine ekledi.
Programın sonunda çarpıcı bir değerlendirmede bulunan Doç. Dr. Abdurrahman Mengi, şu ifadeleri kullandı:
“Kişinin eğitim düzeyi ve toplumsal konumu ne olursa olsun, farklı özelliklere sahip bireylere karşı anlayış kapasitesi sınırlıysa burada asıl sorun fiziksel değil, algısal bir körlüktür. Bu da ciddi bir anlama sorunu olduğunun göstergesidir.”
